Mkpụrụ ugu, nke a makwaara dị ka pepitas, abụrụla ihe a ma ama dị ka nri na ihe na-edozi ahụ n'afọ ndị na-adịbeghị anya. Ọtụtụ mmadụ na-atụgharị uche na mkpụrụ ndị a dị obere, akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, ọ bụghị naanị maka ụtọ mkpụrụ ha dị ụtọ, kamakwa maka ezigbo ihe oriri ha. Otu n'ime ajụjụ ndị dị mkpa na-ebilitekarị bụ ma mkpụrụ ugu bụ ezigbo isi iyi protein. Azịza ya bụ ee! Mkpụrụ ugu bụ n'ezie isi iyi protein dị mma nke sitere na osisi, na-eme ka ọ dị mma.ntụ ntụ protein mkpụrụ ugu ihe mgbakwunye bara uru na nri ọ bụla, ọkachasị maka ndị chọrọ ịbawanye oriri protein ha site na isi mmalite nri zuru oke.
Kedụ protein dị na mkpụrụ ugu organic?
Mkpụrụ ugu organic bụ ihe na-enye nri dị mma, protein ha dịkwa oke mma. Ná nkezi, otu ounce (gram 28) nke mkpụrụ ugu organic a na-esighị esi nwere ihe dị ka gram 7 nke protein. Nke a na-eme ka ha bụrụ otu n'ime mkpụrụ kacha nwee protein, karịa mkpụrụ sunflower na mkpụrụ flax n'ime protein.
Iji mee ka nke a doo anya, otu nha almọnd nwere ihe dị ka gram isii nke protein, ebe mkpụrụ chia na-enye ihe dị ka gram anọ. Oke protein a dị na obere nri a na-eme ka mkpụrụ ugu bụrụ ezigbo nhọrọ maka ndị chọrọ ịbawanye oriri protein ha, ma ọ bụ maka iwuli akwara, ijikwa ibu, ma ọ bụ ahụike izugbe.
Ọ dị mkpa ịmara na ọdịnaya protein nwere ike ịdị iche ntakịrị dabere n'otú esi akwadebe mkpụrụ. Mkpụrụ ugu a ṅara n'ọkụ nwere ike inwe ntakịrị protein dị elu n'ihi mmiri mmiri na-efu n'oge a na-esi ya. Agbanyeghị, ọdịiche dị na ya pere mpe, ma mkpụrụ ugu a ghere eghe na nke organic a ṅara n'ọkụ bụ ezigbo isi iyi protein.
Pntụ ntụ protein mkpụrụ umpkina na-ewere ya dị ka ihe zuru oke, nke pụtara na o nwere amino asịd itoolu niile dị mkpa nke ahụ anyị na-enweghị ike imepụta n'onwe ya. Nke a bara uru karịsịa maka ndị na-agbaso nri sitere na osisi, ebe ọ bụ na protein osisi zuru oke adịghị ụkọ.
Ọzọkwa, protein dị na mkpụrụ ugu na-agbari nke ọma, nke nwere ihe dị ka pasentị iri isii na ise nke ihe ndị dị ndụ. Nke a pụtara na ahụ nwere ike iji akụkụ dị ukwuu nke protein a na-eri site na mkpụrụ ugu mee ihe nke ọma. Oke ike mgbari, yana profaịlụ amino acid zuru oke, na-eme ka protein mkpụrụ ugu yie ụfọdụ protein anụmanụ n'ihe gbasara uru nri.
Na mgbakwunye na protein, mkpụrụ ugu organic bara ụba na nri ndị ọzọ. Ha bụ ezigbo isi iyi magnesium, zinc, iron, na omega-3 fatty acids. Ha nwekwara nnukwu antioxidants, gụnyere vitamin E na carotenoids. Njupụta nri a na-eme ka uru mkpụrụ ugu dịkwuo mma dị ka isi iyi protein, ebe ị na-enweta ọtụtụ uru ahụike yana oriri protein gị.
Kedu uru protein mkpụrụ ugu bara maka ndị anaghị eri anụ na ndị anaghị eri anụ?
Maka ndị anaghị eri anụ na ndị anaghị eri anụ, ịchọta ebe zuru oke maka protein dị elu nwere ike isi ike mgbe ụfọdụ. Nke a bụ ebe protein mkpụrụ ugu na-enwu, na-enye ọtụtụ uru maka ndị na-agbaso nri osisi.
Nke mbụ, dịka ekwuru na mbụ, protein mkpụrụ ugu bụ protein zuru oke, nke nwere amino acid itoolu niile dị mkpa. Nke a bara uru karịsịa maka ndị anaghị eri anụ na ndị anaghị eri anụ, ebe ọ bụ na ọtụtụ isi iyi protein sitere na osisi ezughị ezu, enweghị otu ma ọ bụ karịa amino acid dị mkpa. Site n'itinye mkpụrụ ugu n'ime nri ha, ndị na-eri osisi nwere ike ijide n'aka na ha na-enweta profaịlụ amino acid zuru oke na-adabereghị na ngwaahịa anụmanụ.
Nke abụọ, protein mkpụrụ ugu na-esi ike ịgbari nke ọma. Ụfọdụ protein osisi nwere ike isiri ahụ ike ịgbari ma mịpụta, mana protein mkpụrụ ugu nwere uru dị elu na ihe ndị dị ndụ, nke pụtara na ahụ nwere ike iji nnukwu akụkụ nke protein a na-eri nke ọma. Nke a na-eme ka ọ bụrụ isi iyi protein dị irè maka ndị anaghị eri anụ na ndị anaghị eri anụ bụ ndị kwesịrị ijide n'aka na ha na-emezu mkpa protein ha site na isi mmalite osisi naanị.
Uru ọzọ dị mkpa bụ ọdịnaya ígwè dị na mkpụrụ ugu. Enweghị ígwè bụ ihe na-echegbu ndị na-agbaso nri osisi, ebe ọ bụ na ígwè sitere na osisi (iron na-abụghị heme) anaghị adị mfe ịmịkọrọ dịka ígwè sitere na anụmanụ (iron heme). Agbanyeghị, mkpụrụ ugu bara ụba na iron, na-enye ihe dị ka 23% nke nri a na-atụ aro kwa ụbọchị na naanị otu ounce. Mgbe a na-eri ya yana nri bara ụba na vitamin C, a pụrụ ime ka nnabata ígwè a ka mma.
Mkpụrụ ugu bụkwa ezigbo isi iyi zinc, ihe ọzọ na-esi ike inweta n'ọtụtụ zuru oke site na nri ndị anaghị eri anụ ma ọ bụ ndị anaghị eri anụ. Zinc dị oke mkpa maka ọrụ ahụ ji alụso ọrịa ọgụ, ọgwụgwọ ọnya, na mmepụta DNA. Otu ounce nke mkpụrụ ugu na-enye ihe dị ka 14% nke nri zinc a na-atụ aro kwa ụbọchị.
Maka ndị anaghị eri anụ na ndị anaghị eri anụ nke na-enwe mmasị na omega-3 fatty acids, nke a na-ejikọkarị na mmanụ azụ, mkpụrụ ugu na-enye ihe ọzọ sitere na osisi. Ọ bụ ezie na ha enweghị EPA ma ọ bụ DHA (ụdị omega-3 dị na azụ), ha bara ụba na ALA (alpha-linolenic acid), omega-3 nke sitere na osisi nke enwere ike ịgbanwe ka ọ bụrụ EPA na DHA n'ahụ.
N'ikpeazụ, protein mkpụrụ ugu nwere ọtụtụ ihe dị iche iche. Enwere ike iri ya n'ụdị dị iche iche - dị ka mkpụrụ zuru oke, gwerie ya ka ọ bụrụ nri, ma ọ bụ dị ka ntụ protein. Ụdị ọrụ a na-eme ka ọ dịrị ndị anaghị eri anụ na ndị anaghị eri anụ mfe itinye protein a na-edozi ahụ n'ime nri ha n'ọtụtụ ụzọ, site na ịfesa mkpụrụ zuru oke na salad ruo iji ya eme ihe.ntụ ntụ protein mkpụrụ uguna smoothies ma ọ bụ ihe e ji eme achịcha.
Ntụ ntụ protein mkpụrụ ugu ọ nwere ike dochie protein whey na shakes?
Ka ọtụtụ mmadụ na-achọ ihe ndị ọzọ sitere na osisi na ihe ndị sitere na protein ọdịnala, ajụjụ nke ma ntụ ntụ protein mkpụrụ ugu nwere ike dochie protein whey na shakes na-aghọ ihe a na-ahụkarị. Ọ bụ ezie na ha abụọ nwere uru pụrụ iche ha, ntụ ntụ protein mkpụrụ ugu nwere ike ịbụ ezigbo ihe ọzọ maka ọtụtụ mmadụ.
A na-eme ntụ ntụ protein mkpụrụ ugu site n'ịgweri mkpụrụ ugu ka ọ bụrụ ntụ ntụ dị nro, na-ewepụ ọtụtụ abụba dị n'ime ya, ma na-ahapụkwa protein ndị a na-etinye n'ime ya. Dịka whey, enwere ike ịgwakọta ya ngwa ngwa ka ọ bụrụ shake, smoothies, ma ọ bụ ihe ọṅụṅụ ndị ọzọ, na-eme ka ọ bụrụ nhọrọ dị mma maka ndị chọrọ ịbawanye oriri protein ha.
Maka ọdịnaya protein, ntụ ntụ protein mkpụrụ ugu na-enwekarị ihe dị ka pasentị iri isii ruo asaa (60-70%) site na ibu, nke a na-atụnyere ọtụtụ ntụ ntụ protein whey. Agbanyeghị, ọdịnaya protein kpọmkwem nwere ike ịdị iche n'etiti ụdị ngwaahịa dị iche iche, yabụ ọ kacha mma ịlele akara nri.
Otu n'ime isi uru nkentụ ntụ protein mkpụrụ uguỌ dị mma karịa whey maka ndị nwere oke nri. Ọ naghị enweta mmiri ara ehi n'onwe ya, nke na-eme ka ọ bụrụ nhọrọ dị mma maka ndị na-anaghị anabata lactose ma ọ bụ ndị na-agbaso nri ndị anaghị eri anụ. Ọ naghịkwa enweta ihe ndị na-akpata allergies dịka soy na gluten, ọ bụ ezie na ọ kacha mma mgbe niile ịlele akara maka ihe nwere ike ibute mmetọ.
Maka profaịlụ amino acid, protein mkpụrụ ugu nwere amino acid itoolu niile dị mkpa, nke na-eme ka ọ bụrụ protein zuru oke dịka whey. Agbanyeghị, oke nke amino acid ndị a dị iche. Whey dị oke elu na amino acid ndị a na-akpọ branched-chain (BCAAs), ọkachasị leucine, nke a maara maka ihe ndị na-ewuli akwara ya. Ọ bụ ezie na protein mkpụrụ ugu nwere BCAAs, ọkwa ya dị ala karịa na whey.
N'agbanyeghị nke ahụ, protein mkpụrụ ugu na-aka mma n'ebe ndị ọzọ. Ọ bara ụba na arginine, amino acid nke na-arụ ọrụ dị mkpa na mmepụta nitric oxide, nke nwere ike ime ka ọbara na-erugharị ma nwee ike ime ka arụmọrụ mmega ahụ ka mma. Ọ dịkwa elu na tryptophan, nke dị mkpa maka mmepụta serotonin ma nwee ike inye aka na ụra na nhazi ọnọdụ.
Maka mgbari nri, a na-ewerekarị protein whey dị ka ihe a na-ahụkarị n'ihe gbasara ọla edo, nke nwere uru dị ukwuu na ihe ndị dị ndụ. Ọ bụ ezie na protein mkpụrụ ugu na-agbari nke ukwuu, ọ nwere ike ọ gaghị abanye ngwa ngwa dịka whey. Ọnụọgụ nnabata nwayọ a nwere ike ịba uru nye ụfọdụ ndị, nke nwere ike inye amino acid na-adịgide adịgide.
Maka uto na udidi, protein mkpụrụ ugu nwere ụtọ dị nro, nke ọtụtụ mmadụ na-ahụ dị ka ihe na-atọ ụtọ. Ọ na-agwakọta nke ọma na shake, ọ bụ ezie na ọ nwere ike ọ gaghị agbaze kpamkpam dịka ụfọdụ protein whey. Ụfọdụ ndị na-achọpụta na ọ na-agbakwụnye ọkpụrụkpụ dị ụtọ na shake ha.
N'ikpeazụ, ma ọ bụntụ ntụ protein mkpụrụ ugunwere ike dochie whey na shakes gị dabere na mkpa na mmasị gị. Ọ bụrụ na ị na-achọ protein sitere na osisi, nke na-adịghị akpata allergies, nke nwere profaịlụ amino acid zuru oke, ntụ ntụ protein mkpụrụ ugu bụ nhọrọ dị mma. Ọ bụ ezie na ọ nwere ike ọ gaghị adaba na whey ma e jiri ya tụnyere ọdịnaya leucine ma ọ bụ nnabata ngwa ngwa, ọ na-enye ọtụtụ uru ndị ọzọ na-eme ka ọ bụrụ ihe ọzọ kwesịrị ekwesị.
Na mmechi, mkpụrụ ugu bụ ezigbo isi iyi protein, na-enye amino acid zuru oke, na-agbari ngwa ngwa, yana ọtụtụ ihe ndị ọzọ na-edozi ahụ. Ma a na-eri ha dị ka mkpụrụ zuru oke ma ọ bụ n'ụdị ntụ ntụ, ha na-enye nhọrọ protein dị iche iche, nke dabere na osisi nke dabara adaba maka mkpa nri dị iche iche. Dịka ọ dị na mgbanwe nri ọ bụla, ọ kacha mma mgbe niile ịkpọtụrụ ọkachamara ahụike ma ọ bụ ọkachamara nri edebanyere aha iji hụ na oriri protein gị kwekọrọ na ebumnuche na mkpa ahụike nkeonwe gị.
Ntụaka:
1. Tosco, G. (2004). Njirimara Nri nke Mkpụrụ Ugu. Akwụkwọ akụkọ nke Kemistri Ọrụ Ugbo na Nri, 52(5), 1424-1431.
2. Glew, RH, et al. (2006). Ihe mejupụtara amino acid, fatty acid, na mineral nke osisi iri abụọ na anọ nke Burkina Faso. Akwụkwọ akụkọ nke Nri Composition and Analysis, 19(6-7), 651-660.
3. Yadav, M., et al. (2016). Ike Nri na Ọgwụgwọ nke Mkpụrụ Ugu. Akwụkwọ akụkọ mba ụwa gbasara Nri na Sayensị Nri, 2(4), 555-592.
4. Lonnie, M., et al. (2018). Protein maka Ndụ: Nyocha nke Nri Protein Kachasị Mma, Isi mmalite nri na-adịgide adịgide na Mmetụta na Agụụ na Ndị Okenye Karịrị Afọ. Nri, 10(3), 360.
5. Hoffman, JR, & Falvo, MJ (2004). Protein - Olee nke kacha mma? Akwụkwọ akụkọ nke Sayensị Egwuregwu na Ọgwụ, 3(3), 118-130.
6. Berrazaga, I., et al. (2019). Ọrụ nke Njirimara Anabolic nke Isi mmalite Protein sitere na Osisi na Anụmanụ n'ịkwado Nlekọta Oke Akwara: Nyocha Dị Mkpa. Nri, 11(8), 1825.
7. Morrison, MC, na ndị ọzọ (2019). Ịgbanwe Protein Anụmanụ na Protein Osisi na Nri Ụdị Ọdịda Anyanwụ: Nyocha. Nri, 11(8), 1825.
8. Gorissen, SHM, et al. (2018). Ọdịnaya protein na ihe mejupụtara amino acid nke ihe ndị sitere na protein sitere na osisi dị n'ahịa. Amino Acids, 50(12), 1685-1695.
9. Banaszek, A., et al. (2019). Mmetụta nke Whey vs. Pea Protein na Mgbanwe Anụ Ahụ Mgbe Izu 8 nke Ọzụzụ Ọrụ Dị Elu (HIFT): Ọmụmụ Ihe Nlele. Egwuregwu, 7(1), 12.
10. Applegate, EA, & Grivetti, LE (1997). Chọọ maka uru asọmpi: akụkọ ihe mere eme nke ụdị nri na ihe mgbakwunye. Akwụkwọ akụkọ nke Nutrition, 127(5), 869S-873S.
Oge ozi: Julaị-16-2024