Ka akpụkpọ ahụ na-aka nká, ọrụ anụ ahụ na-ebelata. Mgbanwe ndị a na-esite na ihe ndị dị n'ime ya (nke na-adịte aka) na ihe ndị dị n'èzí (nke UV kpatara). Osisi na-enye uru dị ukwuu iji lụso ụfọdụ ihe ịrịba ama nke ịka nká ọgụ. N'ebe a, anyị na-enyocha osisi na ihe akaebe sayensị dị iche iche na-akwado nkwupụta ha na-egbochi ịka nká. Osisi nwere ike inye mgbochi mkpali, antioxidant, mmiri mmiri, nchekwa UV, na mmetụta ndị ọzọ. E depụtara ọtụtụ osisi dị ka ihe ndị dị na ihe ịchọ mma na ihe ịchọ mma a ma ama, mana naanị mmadụ ole na ole ka a tụlere ebe a. A họọrọ ndị a dabere na nnweta data sayensị, mmasị onwe onye nke ndị dere ya, na "ewu ewu" nke ngwaahịa ịchọ mma na ihe ịchọ mma ugbu a. Osisi ndị a tụlere ebe a gụnyere mmanụ argan, mmanụ aki oyibo, crocin, feverfew, tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, marigold, pomegranate, na soy.
Okwu ndị dị mkpa: ihe ọkụkụ; mgbochi ịka nká; mmanụ argan; mmanụ aki oyibo; crocin; feverfew; tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ; marigold; pọmigranet; soy
3.1. Mmanụ Argan
3.1.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, na Mkpesa
Mmanụ Argan bụ ihe a na-ahụkarị na Morocco, a na-esikwa na mkpụrụ Argania sponosa L mepụta ya. O nwere ọtụtụ ojiji ọdịnala dịka esi nri, ịgwọ ọrịa akpụkpọ ahụ, na nlekọta akpụkpọ ahụ na ntutu.
3.1.2. Nhazi na Usoro Ọrụ
Mmanụ Argan nwere abụba monounsaturated 80% na abụba juru eju 20% ma nwee polyphenols, tocopherols, sterols, squalene, na triterpene alcohol.
3.1.3. Ihe Akaebe Sayensị
A na-ejikarị mmanụ argan eme ihe na Morocco iji belata agba ihu, mana a ghọtabeghị ihe ndabere sayensị maka nkwupụta a na mbụ. N'ọmụmụ ihe òké, mmanụ argan gbochiri ngosipụta tyrosinase na dopachrome tautomerase na mkpụrụ ndụ melanoma B16 murine, nke butere mbelata dabere na dose nke ọdịnaya melanin. Nke a na-egosi na mmanụ argan nwere ike ịbụ ihe na-egbochi melanin biosynthesis ike, mana ọ dị mkpa ka a nwalee nnwale njikwa randomized (RTC) n'ime ụmụ mmadụ iji kwado echiche a.
Otu obere RTC nke ụmụ nwanyị iri isii mgbe ha nwesịrị mmekọahụ kwuru na iri mmanụ argan kwa ụbọchị na/ma ọ bụ itinye ya n'elu ahụ belatara mmiri transepidermal (TEWL), meziwanye ike akpụkpọ ahụ, dabere na mmụba nke R2 (oke ike nke akpụkpọ ahụ), R5 (nhazi nke akpụkpọ ahụ), na paramita R7 (nhazi ihe ndị dị ndụ) na mbelata oge ọrụ resonance (RRT) (nhazi metụtara ike nke akpụkpọ ahụ). E kewara otu ndị ahụ iji rie mmanụ oliv ma ọ bụ mmanụ argan. Otu abụọ ahụ tinyere mmanụ argan na aka ekpe volar naanị. E jiri aka nri na aka ekpe volar tụọ nha. A hụrụ mmụba na ike nke nkwonkwo n'ime otu abụọ ahụ n'aka ebe a na-etinye mmanụ argan n'elu, mana n'aka ebe a naghị etinye mmanụ argan naanị otu ndị na-eri mmanụ argan nwere mmụba dị ukwuu na ike nke nkwonkwo [31]. Nke a bụ n'ihi mmụba nke ọdịnaya antioxidant na mmanụ argan ma e jiri ya tụnyere mmanụ oliv. A na-eche na nke a nwere ike ịbụ n'ihi ọdịnaya antioxidant ya na vitamin E na ferulic acid, nke bụ antioxidants a maara.
3.2. Mmanụ aki oyibo
3.2.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, na Mkpesa
A na-esi na mkpụrụ osisi kpọrọ nkụ nke Cocos nucifera enweta mmanụ aki oyibo ma nwee ọtụtụ ojiji, ma nke akụkọ ihe mere eme ma nke oge a. A na-eji ya eme ihe dị ka ihe na-esi ísì ụtọ, ihe na-eme ka akpụkpọ ahụ dị mma, na ihe na-eme ka ntutu dị mma, nakwa n'ọtụtụ ngwaahịa ịchọ mma. Ọ bụ ezie na mmanụ aki oyibo nwere ọtụtụ ihe ndị e ji mee ya, gụnyere acid aki oyibo, acid aki oyibo hydrogenated, na mmanụ aki oyibo hydrogenated, anyị ga-atụle ihe ndị e ji eme nnyocha metụtara mmanụ aki oyibo virgin (VCO), nke a na-akwadebe n'enweghị okpomọkụ.
A na-eji mmanụ aki oyibo eme ka akpụkpọ ahụ ụmụ ọhụrụ dị mmiri mmiri, ọ nwekwara ike ịba uru n'ịgwọ ọrịa atopic dermatitis n'ihi na ọ na-eme ka mmiri dị ọcha ma nwee ike imetụta Staphylococcus aureus na nje ndị ọzọ dị n'akpụkpọ ahụ n'ahụ ndị nwere atopic. A gosila na mmanụ aki oyibo na-ebelata S. aureus na-abanye n'akpụkpọ ahụ ndị toro eto nwere atopic dermatitis n'ime RTC nke na-anaghị ahụ anya.
3.2.2. Nhazi na Usoro nke Ọrụ
Mmanụ aki oyibo nwere triglycerides juru eju nke ruru 90–95% (lauric acid, myristic acid, caprylic acid, capric acid, na palmitic acid). Nke a dị iche na ọtụtụ mmanụ akwụkwọ nri/mkpụrụ osisi, bụ́ ndị nwere abụba na-enweghị afọ ojuju. A na-eji triglycerides eme ihe n'elu ha iji mee ka akpụkpọ ahụ dị mmiri mmiri dị ka ihe na-eme ka ọ dị nro site n'ịkwatu akụkụ corneocytes kpọrọ nkụ ma mejupụta oghere dị n'etiti ha.
3.2.3. Ihe Akaebe Sayensị
Mmanụ aki oyibo nwere ike ime ka akpụkpọ ahụ kpọrọ nkụ dị mmiri mmiri. Pasent iri isii na abụọ nke abụba dị na VCO dị n'ogologo otu ebe pasentị iri itoolu na abụọ juputara, nke na-enye ohere maka nchikọta siri ike nke na-eme ka mmetụta dị ukwuu karịa mmanụ oliv. A na-agbaji triglycerides dị na mmanụ aki oyibo site na lipases na flora akpụkpọ ahụ nkịtị na glycerin na fatty acids. Glycerin bụ ihe na-eme ka mmiri dị nro, nke na-adọta mmiri na corneal layer nke epidermis site na gburugburu ebe obibi na oyi akwa akpụkpọ ahụ miri emi. Fatty acids dị na VCO nwere obere ọdịnaya linoleic acid, nke dị mkpa ebe ọ bụ na linoleic acid nwere ike ịkpasu akpụkpọ ahụ iwe. Mmanụ aki oyibo dị mma karịa mmanụ mineral na mbelata TEWL na ndị ọrịa nwere atopic dermatitis ma dịkwa irè ma dị nchebe dịka mmanụ mineral n'ịgwọ xerosis.
Lauric acid, nke bụ ihe na-ebute monolaurin na ihe dị mkpa na VCO, nwere ike ịnwe ihe mgbochi mbufụt, nwee ike ịgbanwe mmụba nke mkpụrụ ndụ ahụ ji alụso ọrịa ọgụ ma bụrụ ihe kpatara ụfọdụ mmetụta nje bacteria nke VCO. VCO nwere nnukwu acid ferulic na p-coumaric acid (ma phenolic acid), yana nnukwu ọkwa nke phenolic acid ndị a na-ejikọta ya na mmụba nke ikike antioxidant. Phenolic acid dị irè megide mmebi UV kpatara. Agbanyeghị, n'agbanyeghị nkwupụta na mmanụ aki oyibo nwere ike ịrụ ọrụ dị ka ihe na-egbochi anwụ, ọmụmụ in vitro na-egosi na ọ na-enye obere ikike igbochi UV ma ọ bụ enweghị.
Tinyere mmetụta ya dị ka mmiri mmiri na ihe na-egbochi ọrịa, ụdị anụmanụ na-egosi na VCO nwere ike ibelata oge ọgwụgwọ ọnya. E nwere mmụba nke collagen pepsin-soluble (njikọ collagen dị elu) na ọnya ndị VCO gwọrọ ma e jiri ya tụnyere ndị a na-achịkwa. Histopathology gosiri mmụba nke fibroblast na neovascularization na ọnya ndị a. Ọ dị mkpa ka e mee nnyocha ndị ọzọ iji hụ ma itinye VCO n'elu akpụkpọ ahụ nwere ike ime ka ọkwa collagen dịkwuo elu na akpụkpọ ahụ mmadụ na-aka nká.
3.3. Crocin
3.3.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, Mkpesa
Crocin bụ ihe na-arụ ọrụ n'ime saffron nke ọma, nke sitere na nsogbu kpọrọ nkụ nke Crocus sativus L. A na-akọ Saffron n'ọtụtụ mba gụnyere Iran, India, na Gris, a na-ejikwa ya na ọgwụ ọdịnala iji belata ọtụtụ ọrịa dịka ịda mbà n'obi, mbufụt, ọrịa imeju, na ọtụtụ ndị ọzọ.
3.3.2. Nhazi na Usoro nke Ọrụ
Crocin bụ ihe kpatara agba saffron. A na-ahụkwa Crocin na mkpụrụ osisi Gardenia jasminoides Ellis. A na-ekewa ya dị ka carotenoid glycoside.
3.3.3. Ihe Akaebe Sayensị
Crocin nwere mmetụta antioxidant, na-echebe squalene megide peroxidation nke UV kpatara, ma na-egbochi ntọhapụ nke ndị na-eme ka ahụ gbawaa. E gosipụtala mmetụta antioxidant na in vitro nke gosipụtara ọrụ antioxidant dị elu ma e jiri ya tụnyere Vitamin C. Na mgbakwunye, crocin na-egbochi peroxidation nke membrane cell nke UVA kpatara ma na-egbochi ngosipụta nke ọtụtụ ndị na-eme ka ahụ gbawaa gụnyere IL-8, PGE-2, IL-6, TNF-α, IL-1α, na LTB4. Ọ na-ebelatakwa ngosipụta nke ọtụtụ mkpụrụ ndụ ihe nketa dabere na NF-κB. N'ọmụmụ ihe ejiri fibroblasts mmadụ eme ihe, crocin belatara ROS nke UV kpatara, kwalitere ngosipụta nke protein matrix extracellular Col-1, ma belata ọnụọgụ nke mkpụrụ ndụ nwere phenotypes nke afọ ime mgbe radieshon UV gasịrị. Ọ na-ebelata mmepụta ROS ma na-egbochi apoptosis. Egosipụtara na Crocin na-egbochi ụzọ mgbaàmà ERK/MAPK/NF-κB/STAT na mkpụrụ ndụ HaCaT na vitro. Ọ bụ ezie na crocin nwere ike dị ka ihe mgbochi ịka nká cosmeceutical, ihe mejupụtara ya adịghị ike. A nyochaala ojiji nke nanostructured lipid dispersions maka ojiji n'elu ahụ, nke nwere ezigbo nsonaazụ. Iji chọpụta mmetụta nke crocin in vivo, a chọrọ ụdị anụmanụ ndị ọzọ na nnwale ahụike na-enweghị usoro.
3.4. Ahụ ọkụ
3.4.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, na Mkpesa
Feverfew, Tanacetum parthenium, bụ ahịhịa na-adịru ogologo oge nke ejiri mee ihe maka ọtụtụ ebumnuche na ọgwụ mmadụ.
3.4.2. Nhazi na Usoro Ọrụ
Feverfew nwere parthenolide, sesquiterpene lactone, nke nwere ike ịbụ ihe kpatara ụfọdụ mmetụta mgbochi mbufụt ya, site na igbochi NF-κB. Mgbochi a nke NF-κB yiri ka ọ dabere na mmetụta antioxidant nke parthenolide. Parthenolide egosikwala mmetụta mgbochi kansa megide kansa akpụkpọ ahụ nke UVB kpatara na megide mkpụrụ ndụ melanoma na vitro. N'ụzọ dị mwute, parthenolide nwekwara ike ibute mmeghachi omume nfụkasị ahụ, ọnya ọnụ, na dermatitis kọntaktị nfụkasị ahụ. N'ihi nchegbu ndị a, a na-ewepụ ya ugbu a tupu etinye feverfew na ngwaahịa ịchọ mma.
3.4.3. Ihe Akaebe Sayensị
N'ihi nsogbu ndị nwere ike ịpụta site n'iji parthenolide eme ihe n'elu ahụ, ụfọdụ ngwaahịa ịchọ mma dị ugbu a nwere feverfew na-eji parthenolide-depleted feverfew (PD-feverfew), nke na-ekwu na ọ nweghị ike ịmata ihe. PD-feverfew nwere ike ime ka ọrụ ndozi DNA dị n'ime akpụkpọ ahụ dịkwuo mma, nke nwere ike ibelata mmebi DNA nke UV kpatara. N'ime nnyocha in vitro, PD-feverfew belatara nhazi hydrogen peroxide nke UV kpatara ma belata ntọhapụ cytokine pro-inflammatory. O gosipụtara mmetụta antioxidant siri ike karịa ntụnyere, Vitamin C, na mbelata erythema UV kpatara na RTC nke nwere isiokwu 12.
3.5. Tii Akwụkwọ Ndụ
3.5.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, Nkwupụta
A na-aṅụ tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ maka uru ahụike ya na China ruo ọtụtụ narị afọ. N'ihi mmetụta antioxidant dị ike ya, enwere mmasị na mmepe nke usoro ọgwụgwọ siri ike, nke dị ndụ.
3.5.2. Nhazi na Usoro nke Ọrụ
Ti akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, nke sitere na Camellia sinensis, nwere ọtụtụ ihe ndị na-arụ ọrụ n'ime ahụ nke nwere ike igbochi ịka nká, gụnyere caffeine, vitamin, na polyphenols. Polyphenols ndị bụ isi dị na tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ bụ catechins, ọkachasị gallocatechin, epigallocatechin (ECG), na epigallocatechin-3-gallate (EGCG). Epigallocatechin-3-gallate nwere ihe antioxidant, photoprotective, immunomodulatory, anti-angiogenic, na anti-inflammatory. Ti akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ nwekwara nnukwu flavonol glycoside kaempferol, nke a na-amịkọrọ nke ọma n'akpụkpọ ahụ mgbe etinyere ya n'elu.
3.5.3. Ihe Akaebe Sayensị
Ihe e si na tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ wepụta na-ebelata mmepụta ROS n'ime ahụ n'ime vitro ma belata necrosis nke ROS kpatara. Epigallocatechin-3-gallate (polyphenol tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ) na-egbochi mwepụta nke hydrogen peroxide nke UV kpatara, na-egbochi phosphorylation nke MAPK, ma na-ebelata mbufụt site na mkpali nke NF-κB. Site na iji akpụkpọ ahụ ex vivo sitere na nwanyị dị afọ 31 dị mma, ejiri ihe e si na tii ọcha ma ọ bụ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ gwọọ akpụkpọ ahụ gosipụtara njide nke mkpụrụ ndụ Langerhans (mkpụrụ ndụ ndị na-eweta antigen na-akpata mkpali nke mgbochi ọrịa n'ime akpụkpọ ahụ) mgbe ìhè UV kpughesịrị ya.
N'ihe atụ òké, itinye ihe e si n'elu tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ mee tupu e kpughee ya na UV butere mbelata erythema, mbelata nbanye nke leukocytes n'ahụ, na mbelata ọrụ myeloperoxidase. Ọ nwekwara ike igbochi 5-α-reductase.
Ọtụtụ nnyocha gbasara ndị mmadụ enyochala uru dị na iji tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ mee ihe n'elu ahụ́. Iji emulsion tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ mee ihe n'elu ahụ́ gbochiri 5-α-reductase ma mee ka ọ belata nha microcomedone na ihe otutu microcomedonal. N'ime obere nnyocha ihu mmadụ nke were izu isii, ude nwere EGCG belatara ngosipụta hypoxia-inducible factor 1 α (HIF-1α) na vascular endothelial growth factor (VEGF), nke na-egosi ike igbochi telangiectasia. N'ọmụmụ ihe abụọ-ìsì, e tinyere tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, tii ọcha, ma ọ bụ ụgbọala naanị n'ubu ndị ọrụ afọ ofufo iri dị mma. E jiri obere erythema 2× (MED) nke UVR nke anyanwụ na-eme ka ọ dị ka ihe na-eme n'ahụ kpuchie akpụkpọ ahụ. Biopsy akpụkpọ ahụ sitere na ebe ndị a gosiri na itinye ihe e si na tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ ma ọ bụ ọcha wepụta nwere ike ibelata mbelata nke mkpụrụ ndụ Langerhans nke ukwuu, dabere na CD1a positivity. E nwekwara mgbochi nke mmebi DNA oxidative nke UV kpatara, dịka egosiri site na mbelata ọkwa nke 8-OHdG. N'ọmụmụ ihe dị iche, e kewara ndị ọrụ afọ ofufo ruru 90 n'ime otu atọ: Enweghị ọgwụgwọ, tii akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, ma ọ bụ tii ọcha n'elu ahụ́. E kewara otu ọ bụla n'ọkwa dị iche iche nke radieshon UV. A chọpụtara na ihe na-echebe anyanwụ dị n'ime ahụ́ ya bụ ihe dị ka SPF 1.
3.6. Marigold
3.6.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, Mkpesa
Marigold, Calendula officinalis, bụ osisi okooko osisi na-esi ísì ụtọ nke nwere ike ịgwọ ọrịa. A na-eji ya eme ihe n'ọgwụ ndị mmadụ na Yuropu na United States dị ka ọgwụ e ji eme ihe maka ọkụ, mmerụ ahụ, mkpụkpụ, na ihe ndị na-akpata ọrịa. Marigold egosikwala mmetụta mgbochi kansa n'ahụ ụdị kansa akpụkpọ ahụ na-abụghị melanoma.
3.6.2. Nhazi na Usoro Ọrụ
Isi ihe mejupụtara kemịkalụ nke marigolds bụ steroids, terpenoids, free and esterified triterpene alcohols, phenolic acid, flavonoids, na ihe ndị ọzọ. Ọ bụ ezie na otu nnyocha gosiri na itinye ihe e si na marigold wepụta n'elu nwere ike ibelata oke na ihe mgbu nke radieshon dermatitis na ndị ọrịa na-enweta radieshon maka kansa ara, nnwale ndị ọzọ egosighi na ọ ka mma ma e jiri ya tụnyere itinye ude mmiri naanị.
3.6.3. Ihe Akaebe Sayensị
Marigold nwere ike antioxidant na mmetụta cytotoxic n'ahụ mkpụrụ ndụ kansa mmadụ n'ụdị mkpụrụ ndụ akpụkpọ ahụ mmadụ n'ime vitro. N'ọmụmụ ihe dị iche na vitro, e jiri UV spectrophotometric nyochaa ude nwere mmanụ calendula ma chọpụta na ọ nwere ụdị absorbance dị n'etiti 290-320 nm; a na-ewere nke a dị ka ihe na-egosi na itinye ude a na-enye ezigbo nchekwa anyanwụ. Agbanyeghị, ọ dị mkpa ịmara na nke a abụghị nnwale in vivo nke gbakọrọ obere dose erythema n'ime ndị ọrụ afọ ofufo mmadụ, ọ ka edoghị anya etu nke a ga-esi sụgharịa na nnwale ahụike.
N'ihe atụ in vivo murine, ihe e si na marigold wepụta gosiri mmetụta antioxidant siri ike mgbe ekpughere UV. N'ọmụmụ ihe ọzọ, nke metụtara oke albino, itinye mmanụ dị mkpa nke calendula n'elu ahụ belatara malondialdehyde (ihe na-egosi nrụgide oxidative) ebe ọ na-eme ka ọkwa catalase, glutathione, superoxide dismutase, na ascorbic acid dị n'akpụkpọ ahụ dịkwuo elu.
N'ọmụmụ ihe nke mmadụ iri abụọ na otu mere n'otu izu asatọ, nke e ji ude calendula mee n'ihu mere ka akpụkpọ ahụ sie ike mana o nweghị mmetụta dị ukwuu n'otú akpụkpọ ahụ si agbanwe agbanwe.
Mmachi nwere ike ime na ojiji marigold na ihe ịchọ mma bụ na marigold bụ ihe a maara nke ọma na-akpata nfụkasị kọntaktị dermatitis, dịka ọtụtụ ndị ọzọ so n'ezinụlọ Compositae.
3.7. Mkpụrụ pọmigranet
3.7.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, Nkwupụta
Mkpụrụ pọmigranet, nke a na-akpọ Punica granatum, nwere ike igbochi ọrịa kansa ma ejirila ya mee ihe n'ọtụtụ ngwaahịa dị ka ihe na-egbochi ọrịa kansa. Ọdịnaya antioxidant dị elu ya na-eme ka ọ bụrụ ihe na-adọrọ mmasị na usoro ịchọ mma.
3.7.2. Nhazi na Usoro nke Ọrụ
Ihe ndị dị na mkpụrụ osisi pomegranate na-arụ ọrụ nke ọma bụ tannins, anthocyanins, ascorbic acid, niacin, potassium, na piperidine alkaloids. Enwere ike ịchọta ihe ndị a na-arụ ọrụ nke ọma na mkpụrụ osisi pomegranate site na ihe ọṅụṅụ, mkpụrụ, mkpụkọ, ogbugbo, mgbọrọgwụ, ma ọ bụ ogwe osisi pomegranate. A na-eche na ụfọdụ n'ime ihe ndị a nwere mmetụta mgbochi etuto, mgbochi mkpali, mgbochi nje bacteria, antioxidant, na mmetụta photoprotective. Na mgbakwunye, pomegranate bụ isi iyi dị ike nke polyphenols. Ellegic acid, otu n'ime ihe mejupụtara mkpụrụ osisi pomegranate, nwere ike ibelata agba akpụkpọ ahụ. N'ihi na ọ bụ ihe na-ekwe nkwa igbochi ịka nká, ọtụtụ ọmụmụ enyochaala ụzọ iji mee ka akpụkpọ ahụ banye n'ime ihe mejupụtara a maka ojiji n'elu.
3.7.3. Ihe Akaebe Sayensị
Mkpụrụ osisi pọmigranet na-echebe fibroblasts mmadụ, n'ime vitro, site na ọnwụ mkpụrụ ndụ nke UV kpatara; o yikarịrị ka ọ bụ n'ihi mbelata ọrụ nke NF-κB, mbelata nke proapoptotic caspace-3, na mmụba nke mmezi DNA. Ọ na-egosi mmetụta mgbochi-akpụkpọ ahụ na-akwalite in vitro ma na-egbochi mgbanwe UVB nke ụzọ NF-κB na MAPK kpatara. Itinye mkpụrụ osisi pọmigranet n'elu na-ebelata COX-2 na akpụkpọ anụ ezi ewepụtara ọhụrụ, na-ebute mmetụta dị ukwuu na-egbochi mbufụt. Ọ bụ ezie na a na-echekarị na acid asịd bụ ihe kachasị arụ ọrụ na mkpụrụ osisi pọmigranet, ụdị murine gosipụtara ọrụ mgbochi mkpali dị elu na mkpụrụ osisi pọmigranet a na-ahazi ma e jiri ya tụnyere naanị asịd asịd. Itinye obere emulsion nke mkpụrụ osisi pọmigranet site na iji polysorbate surfactant (Tween 80®) n'elu na ntụnyere ihu nke izu iri na abụọ na mmadụ iri na otu, gosipụtara mbelata melanin (n'ihi mgbochi tyrosinase) na mbelata erythema ma e jiri ya tụnyere njikwa ụgbọ ala.
3.8. Soy
3.8.1. Akụkọ ihe mere eme, Ojiji, Mkpesa
Agwa soya bụ nri nwere nnukwu protein nwere ihe ndị na-arụ ọrụ n'ahụ nke nwere ike igbochi ịka nká. Karịsịa, agwa soya nwere ọtụtụ isoflavones, nke nwere ike ịnwe mmetụta mgbochi kansa na mmetụta yiri estrogen n'ihi nhazi diphenolic. Mmetụta ndị a dị ka estrogen nwere ike ịlụso ụfọdụ mmetụta nke menopause ọgụ na ịka nká akpụkpọ ahụ.
3.8.2. Nhazi na Usoro Ọrụ
Soy, nke sitere na Glycine maxi, nwere protein dị elu ma nwee isoflavones, gụnyere glycitein, equol, daidzein, na genistein. Isoflavones ndị a, nke a na-akpọkwa phytoestrogens, nwere ike inwe mmetụta estrogenic n'ahụ mmadụ.
3.8.3. Ihe Akaebe Sayensị
Agwa soya nwere ọtụtụ isoflavones nwere uru ndị nwere ike igbochi ịka nká. N'etiti mmetụta ndị ọzọ dị ndụ, glycitein na-egosi mmetụta antioxidant. Fibroblasts akpụkpọ anụ e ji glycitein gwọọ gosiri mmụba na mmụba nke mkpụrụ ndụ, mmụba nke njikọ nke ụdị collagen I na III, yana mbelata MMP-1. N'ọmụmụ ihe dị iche, ejikọtara ihe e si na soya wepụta na ihe e si na haematococcus wepụta (algae mmiri dị ọcha nwekwara antioxidants), nke belatara ngosipụta MMP-1 mRNA na protein. Daidzein, soy isoflavone, egosila mmetụta mgbochi wrinkles, ime ka akpụkpọ ahụ dị nro, na ime ka mmiri dị ọcha. Diadzein nwere ike ịrụ ọrụ site n'ịrụ ọrụ estrogen-receptor-β n'akpụkpọ ahụ, na-ebute mmụba nke antioxidants endogenous na mbelata ngosipụta nke ihe ndị na-eme ka keratinocyte gbasaa na ịkwaga. Iquol isoflavonoid sitere na soy mụbara collagen na elastin ma belata MMPs na ọdịbendị sel.
Nnyocha ndị ọzọ e mere n'ime ahụ mmadụ gosiri mbelata ọnwụ mkpụrụ ndụ nke UVB kpatara na mbelata ọkpụrụkpụ epidermal na mkpụrụ ndụ mgbe e jiri ihe ndị e si n'ahụ ya wepụta isoflavone. N'ọmụmụ ihe nnwale nke ụmụ nwanyị 30 mgbe ha menopause gasịrị, inye ihe ndị e si n'ọnụ ya wepụta isoflavone ruo ọnwa isii mere ka ọkpụrụkpụ epidermal dịkwuo elu ma mụbaa collagen dermal dịka a tụrụ site na biopsies akpụkpọ ahụ n'ebe anwụ na-echebe. N'ọmụmụ ihe dị iche, soy isoflavones e mere ka ha dị ọcha gbochiri ọnwụ keratinocyte nke UV kpatara ma belata TEWL, ọkpụrụkpụ epidermal, na erythema na akpụkpọ òké e si n'ìhè UV pụta.
Nyocha RCT nke ụmụ nwanyị iri atọ dị afọ 45-55 nwere ike ịhụ anya abụọ nke e ji estrogen na genistein (soy isoflavone) mee ihe n'akpụkpọ ahụ ruo izu iri abụọ na anọ. Ọ bụ ezie na otu ahụ e tinyere estrogen n'akpụkpọ ahụ nwere nsonaazụ ka mma, otu abụọ ahụ gosipụtara mmụba nke ụdị I na III nke collagen ihu dabere na biopsies akpụkpọ ahụ nke akpụkpọ ahụ preauricular. Soy oligopeptides nwere ike ibelata erythema index na akpụkpọ ahụ UVB nwere (ihu) ma belata mkpụrụ ndụ ọkụ anyanwụ na cyclobutene pyrimidine dimers na mkpụrụ ndụ akpụkpọ ahụ UVB nwere irradiated ex vivo. Nnwale ahụike nke izu iri na abụọ nke ụgbọala na-achịkwa nke nwere kpuru ìsì abụọ nke gụnyere ụmụ nwanyị iri isii na ise nwere mmebi ihu dị ala gosipụtara mmụba na agba ntụpọ, ntụpọ, ntụpọ, ahịrị dị nro, udidi akpụkpọ ahụ, na agba akpụkpọ ahụ ma e jiri ya tụnyere ụgbọala ahụ. N'ịjikọta, ihe ndị a nwere ike inye mmetụta mgbochi ịka nká, mana ọ dị mkpa ka e jiri ule ahụike siri ike karịa iji gosipụta uru ya nke ọma.
4. Mkparịta ụka
Ngwaahịa osisi, gụnyere ndị a tụlere ebe a, nwere ike igbochi ịka nká. Usoro nke ọgwụ ndị na-egbochi ịka nká gụnyere ikike iwepụ ihe ndị na-egbochi ịka nká n'efu, mmụba nchebe anyanwụ, mmụba mmiri akpụkpọ ahụ, na ọtụtụ mmetụta na-eduga na mmụba nke mmepụta collagen ma ọ bụ mbelata mmebi nke collagen. Ụfọdụ n'ime mmetụta ndị a dị obere ma e jiri ya tụnyere ọgwụ, mana nke a anaghị ebelata uru ha nwere ike inwe mgbe ejiri ya na usoro ndị ọzọ dịka izere anyanwụ, iji ihe mkpuchi anyanwụ, ịgba mmiri kwa ụbọchị na ọgwụgwọ kwesịrị ekwesị maka ọnọdụ akpụkpọ ahụ dị ugbu a.
Ọzọkwa, ahịhịa ndị e ji ahịhịa mee na-enye ihe ndị ọzọ na-arụ ọrụ n'ime ahụ maka ndị ọrịa na-ahọrọ iji naanị ihe ndị sitere n'okike mee ihe n'akpụkpọ ahụ ha. Ọ bụ ezie na ihe ndị a dị n'okike, ọ dị mkpa ịgwa ndị ọrịa na nke a apụtaghị na ihe ndị a enweghị mmetụta ọjọọ, n'eziokwu, a maara na ọtụtụ ngwaahịa osisi nwere ike ịkpata dermatitis allergies.
Ebe ọ bụ na ngwaahịa ịchọ mma anaghị achọ otu ọkwa ihe akaebe iji gosi na ha dị irè, ọ na-esikarị ike ịchọpụta ma nkwupụta nke mmetụta mgbochi ịka nká ọ bụ eziokwu. Otú ọ dị, ọtụtụ n'ime ihe ndị e depụtara ebe a nwere ike imetụta ịka nká, mana a chọrọ nnwale ahụike siri ike karị. Ọ bụ ezie na ọ siri ike ịkọ otú ihe ndị a na-emepụta ihe ọkụkụ ga-esi baara ndị ọrịa na ndị na-azụ ahịa uru ozugbo n'ọdịnihu, o yikarịrị ka maka ọtụtụ n'ime ihe ndị a na-emepụta ihe ọkụkụ, a ga-anọgide na-ewebata usoro ndị na-etinye ha dị ka ihe ndị e ji eme ihe dị ka ngwaahịa nlekọta akpụkpọ ahụ ma ọ bụrụ na ha na-enwe oke nchekwa, nnabata dị elu nke ndị ahịa, na ọnụ ahịa kacha mma, ha ga-anọgide na-abụ akụkụ nke usoro nlekọta akpụkpọ ahụ mgbe niile, na-enye obere uru na ahụike akpụkpọ ahụ. Agbanyeghị, maka obere ọnụọgụgụ nke ihe ndị a na-emepụta ihe ọkụkụ, enwere ike inweta mmetụta ka ukwuu na ọha mmadụ site n'ịme ka ihe akaebe nke ihe ndị dị ndụ ha sikwuo ike, site na nyocha biomarker dị elu ọkọlọtọ wee tinye ihe mgbaru ọsọ kachasị mma na nnwale nnwale ahụike.
Oge ozi: Mee-11-2023
